తెలుగు సామెతలు-I

 కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం
 క్షేత్ర మెరిగి విత్తనము పాత్ర మెరిగి దానము
 కుడుము చేతికిస్తే పండగ అనేవాడు
 కుక్క వస్తే రాయి దొరకదు రాయి దొరికితే కుక్క రాదు
 లేని దాత కంటే ఉన్న లోభి నయం
 లోగుట్టు పెరుమాళ్ళకెరుక
 మెరిసేదంతా బంగారం కాదు
 మంచమున్నంత వరకు కాళ్ళు చాచుకో 
 నోరు మంచిదయితే ఊరు మంచిదవుతుంది 
 మంది యెక్కువయితే మజ్జిగ పలచన అయినట్లు
 మనిషి మర్మము మాను చేవ బయటకు తెలియవు
 మనిషి పేద అయితే మాటకు పేదా
 మనిషికి మాటే అలంకారం
 మనిషికొక మాట పశువుకొక దెబ్బ
 మనిషికొక తెగులు మహిలో వేమా అన్నారు
 మంత్రాలకు చింతకాయలు రాల్తాయా
 మీ బోడి సంపాదనకు ఇద్దరు పెళ్ళాలా 
 మెత్తగా ఉంటే మొత్త బుద్ధి అయ్యిందట
 మొక్కై వంగనిది మానై వంగునా
 మొరిగే కుక్క కరవదు
 మొసేవానికి తెలుసు కావడి బరువు
 ముల్లును ముల్లుతోనే తీయాలి వజ్రాన్ని వజ్రంతొనే కొయ్యాలి
 ముండా కాదు ముత్తైదువా కాదు
 ముందర కాళ్ళకి బంధాలు వేసినట్లు
 ముందుకు పోతే గొయ్యి వెనుకకు పోతే నుయ్యి
 ముంజేతి కంకణముకు అద్దము యెందుకు
 నడమంత్రపు సిరి నరాల మీద పుండు
 నేతి బీరకాయలో నెయ్యి యెంత ఉందో నీ మాటలో అంతే నిజం ఉంది
 నక్కకి నాగలోకానికి ఉన్నంత తేడా
 నవ్వు నాలుగు విధాలా చేటు
 నీ చెవులకు రాగి పొగులే అంటే అవీ నీకు లేవే అన్నట్లు
 నిదానమే ప్రధానము
 నిజం నిప్పు లాంటిది
 నిమ్మకు నీరెత్తినట్లు
 నిండు కుండ తొణకదు
 నిప్పు ముట్టనిది చేయి కాలదు
 నూరు గొడ్లు తిన్న రాబందుకైనా ఒకటే గాలిపెట్టు
 నూరు గుర్రాలకు అధికారి ఐనా భార్యకు యెండు పూరి
నెల్లాళ్ళు సావాసం చేస్తే వారు వీరు అవుతారు
 ఒక ఒరలో రెండు కత్తులు ఇమడవు
 ఊపిరి ఉంటే ఉప్పు అమ్ముకొని బ్రతకవచ్చు
బతికి ఉంటే బలుసాకు తినవచ్చు 
 ఊరంతా చుట్టాలు ఉత్తికట్ట తావు లేదు
 ఊరు మొహం గోడలు చెపుతాయి
 పాకి దానితొ సరసమ్ కంటే అత్తరు సాయిబు తో కలహం మేలు
 పాము కాళ్ళు పామునకెరుక
 పానకంలో పుడక
 పాపమని పాత చీర ఇస్తే గోడ చాటుకు వెళ్ళి మూర వేసిందట
 పచ్చ కామెర్లు వచ్చిన వాడికి లోకం అంతా పచ్చగా కనపడినట్లు
 పండిత పుత్రః శుంఠ
 పనిలేని మంగలి పిల్లి తల గొరిగినట్లు
 పరిగెత్తి పాలు తాగే కంటే నిలబడి నీళ్ళు తాగడం మేలు
 పట్టి పట్టి పంగనామం పెడితే గోడ చాటుకు వెళ్ళి చెరిపి వేసుకున్నాడట
పెదిమ దాటితే పృథివి దాటును
 పెళ్ళంటే నూరేళ్ళ పంట
 పెళ్ళికి వెళుతూ పిల్లిని చంకన పెట్టుకు వెళ్ళినట్టు
 పేనుకు పెత్తనమిస్తే తల అంతా కొరికిందట
 పెరుగు తోట కూరలో పెరుగు యెంత  ఉందో నీ మాటలో అంతే నిజం ఉంది
 పిచ్చి కోతికి తేలు కుట్టినట్లు
 పిచ్చోడి చేతిలో రాయిలా
 పిల్లి శాపాలకు ఉట్లు తెగుతాయా
 పిల్లికి చెలగాటం యెలుకకు ప్రాణ సంకటం
 పిండి కొద్దీ రొట్టె
 పిట్ట కొంచెము కూత ఘనము
 పోరు నష్టము పొందు లాభము
 పోరాని చోట్లకు పోతే రారాని మాటలు రాకపోవు
 పొర్లించి పొర్లించి కొట్టిన మీసాలకు మన్ను కాలేదన్నదట
 పుణ్యం కొద్దీ పురుషుడు, దానం కొద్దీ బిడ్డలు
 పువ్వు పుట్టగానే పరిమళించినట్లు
 రాజు గారి దివాణంలో చాకలోడి పెత్తనము
 రామాయణంలో పిడకల వేట
 రమాయణం అంతా విని రాముడికి సీత యేమౌతుంది అని అడిగినట్టు
రామేశ్వరం వెళ్ళినా శనేశ్వరం వదలనట్లు
 రెడ్డి వచ్చే మొదలు పెట్టు అన్నట్టు
 రొట్టె విరిగి నేతిలో పడ్డట్లు
 రౌతు కొద్దీ గుర్రము
 ఋణ శేషం శత్రు శేషం ఉంచరాదు
 చంకలో పిల్లవాడిని ఉంచుకుని ఊరంతా వెతికినట్టు
 సంతొషమే సగం బలం
 సిగ్గు విడిస్తే శ్రీరంగమే
 సింగడు అద్దంకి పోనూ పొయ్యాడు రానూ వచ్చాడు
 శివుని ఆజ్ఞ లేక చీమైనా కుట్టదు
 శుభం పలకరా యెంకన్నా అంటే పెళ్ళి కూతురు ముండ ఎక్కడ అన్నాడంట!
 శ్వాస ఉండేవరకు ఆశ ఉంటుంది
 తాచెడ్డ కోతి వనమెల్ల చెరిచిందట
 తాడి తన్ను వాని తల తన్నేవాడు ఉంటాడు 
 తాళిబొట్టు బలం వల్ల తలంబ్రాల వరకు బతికాడు
 తాను పట్టిన కుందేలుకు మూడే కాళ్ళు
 తాటాకు చప్పుళ్ళకు కుందేళ్ళు బెదురుతాయా
 తాతకు దగ్గులు నేర్పినట్టు
 తేలుకు పెత్తనమిస్తే తెల్లవార్లూ కుట్టిందట
 తన కోపమే తన శత్రువు
 తన్ను మాలిన ధర్మము మొదలు చెడ్డ బేరము
 తంతే గారెల బుట్టలో పడ్డట్లు
 తప్పులు వెదికే వాడు తండ్రి ఒప్పులు వెదికేవాడు వోర్వలేనివాడు
 తీగ లాగితే డొంక అంతా కదిలినట్లు
 తెగేదాక లాగవద్దు
 తిక్కలోడు తిరణాళ్ళకు వెలితే ఎక్కా దిగా సరిపొయిందంట
 తినే ముందు రుచి అడుగకు వినే ముందు కథ అడుగకు
 తినగా తినగా గారెలు చేదు
 తింటే గారెలు తినాలి వింటే భారతం వినాలి
 తియ్యటి తేనె నిండిన నోటితోనే తేనెటీగ కుట్టేది
 ఉల్లి చేసిన మేలు తల్లి కూడ చేయదు
 ఉపకారానికి పోతే అపకారమెదురైనట్లు
 ఉరుము ఉరుమి మంగళం మీద పడ్డట్టు
 ఉత్తికెక్కలేనమ్మ స్వర్గానికెక్కినట్టు 
 వాపును చూసి బలము అనుకున్నాడట
 వీపుమీద కొట్టవచ్చు కాని కడుపు మీద కొట్టరాదు
 వెర్రి వెయ్యి విధాలు
 వినాశకాలే విపరీత బుద్ధి
 యే ఎండకు ఆ గొడుగు
 యే గాలికి ఆ చాప
 యెద్దు పుండు కాకికి ముద్దు
 యేకులు పెడితే బుట్టలు చిరుగునా
 యెక్కడైనా బావ కానీ వంగ తోట దగ్గర మాత్రం కాదు
 యెప్పుడూ ఆడంబరంగా పలికే వాడు అల్పుడు